Schrijfsels van vroeger – Daarom hebben opscheppers succes

Vandaag een stukje uit de oude doos, Januari 2009 en tot de dag van vandaag nog altijd relevant 😉

Er is tegenwoordig zoveel informatie dat we alles alleen nog maar op een zap-manier kunnen verwerken, door snel kennis te nemen van kleine, korte stukjes en beetjes. Uit onderzoek weten we al dat mensen die snel en vluchtig informatie verwerken, er eerder instinken wanneer iemand aan zelfpromotie doet. Als iemand bijvoorbeeld opschept dat hij ergens heel goed in is, zal een oplettende luisteraar zich afvragen of er sprake is van bluf of zelfoverschatting, maar iemand die maar half luistert neemt het gewoon aan. Hetzelfde kan gebeuren via lichaamstaal: iemand die zelfverzekerd en stellig overkomt, zal bij oppervlakkige waarneming overtuigender zijn dan iemand die meer aarzelend en bedachtzaam overkomt. Bij een grondige verwerking van de informatie zou je eerder kunnen concluderen dat de bedachtzame persoon misschien beter heeft nagedacht. Van belang is dat er feitelijk geen enkel verband is tussen hoe zelfverzekerd iemand overkomt en hoeveel capaciteiten of kennis hij in huis heeft. Als je daarover wilt oordelen, móet je dus wel op de inhoud letten.

Maar ik vrees dat in onze samenleving snelle beelden en soundbites juist steeds meer invloed krijgen. En dat, als gevolg hiervan, extraverte, zelfverzekerde mensen in het voordeel zijn: zij komen beter over dan mensen die minder bijdehand zijn, terwijl die juist sterker kunnen zijn als het gaat om verdieping, nuance en toewijding. Ook mensen die zich ergens vol zelfvertrouwen doorheen bluffen (‘Tuurlijk, daar heb ik veel ervaring mee en dat gaat me uitstekend af’ zeggen ze, en ze denken: ‘Dat zien we dan wel als ik de baan eenmaal heb’) hebben in een zap-wereld meer succes dan eerlijke en bescheiden mensen. Zo creëren we met z’n allen een samenleving waarin alleen bepaalde – eenzijdige – kwaliteiten je vooruit helpen.

Voorbeeldje uit een recent onderzoek bij forellen: Onderzoekers zagen dat sommige forellen meteen op een nieuw object afstevenen, terwijl andere zich juist verschuilen en contact vermijden. In een kweektank groeiden de brutale forellen het snelst, maar in de natuur doen de schuwe forellen het beter. Ik vermoed dat mensen ook lang hebben geleefd onder omstandigheden waarin het vaak nuttig was om voorzichtig te zijn en je gedeisd te houden. Maar nu leven we met z’n allen in een soort kweektank, een snelkookpan, waarin de uitspraak ‘de brutalen hebben de halve wereld’ een understatement is geworden…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s